FANDOM


Saksofon – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych. Klasyfikację tę zawdzięcza swojej 

Saksofon

ang. Saxophone

Sten
Klasyfikacja naukowa
Aerofon piszczałkowy
Klasyfikacja popularna
instrument dęty drewniany
Skala instrumentu
Sss
Podobne instrumenty
Producenci
  • Selmer, Yanagisawa, Keilwerth, Buecher, Conn, King, Buffet, Yamaha

budowie i stroikowi. Występuje w siedmiu odmianach różniących się wielkością i zakresem dźwięków. Najczęściej stosowanymi odmianami saksofonów są:

  • Saksofon sopranowy - zazwyczaj w kształcie prostej rury. Strój B lub C. Brzmienie delikatne i słodkie.
  • Saksofon altowy - w kształcie odwróconej litery S. Stosunkowo mały i lekki. Strój Es lub F ale najczęściej Es. Bogate i ciepłe brzmienie.
  • Saksofon tenorowy - w kształcie odwróconej litery S. Średniej wielkości, lecz ciągle dość łatwy w użyciu. Strój B lub C (znany także jako C-Melody). Czyste, wyraziste i nieco rzewne brzmienie.
  • Saksofon barytonowy - w kształcie odwróconej litery S z zawinięciem w górnej części. Dużych rozmiarów. Strój Es. Głębokie, nieco chropowate brzmienie.

Do rzadziej używanych odmian saksofonu należą:

  • Saksofon sopraninowy - w kształcie prostej rury. Brzmienie wysokie i piskliwe.
  • Saksofon basowy - w kształcie odwróconej litery S z dodatkowymi zawinięciami. Bardzo dużych rozmiarów. Bardzo głębokie i chropowate brzmienie.
  • Saksofon kontrabasowy - w kształcie odwróconej litery S z dodatkowymi zawinięciami. Wielkich rozmiarów. Ciężki do tego stopnia, że w czasie gry ustawiany na stojaku. Bardzo niskie, głębokie i chropowate brzmienie.

Pod koniec lat dziewięćdziesiątych B. Eppelsheim skonstruował nowe, "saksofonopodobne" instrumenty operujące w rejestrach ekstremalnych: tubax, saksofon subkontrabasowy i soprillo. Do nisko brzmiących zaliczamy: tubax (rok powstania: 1999) w stroju Es (zgrabniejszy odpowiednik saksofonu kontrabasowego, o 3 oktawach i ustniku saksofonu barytonowego) i saksofon subkontrabasowy w stroju B. Wysoko brzmiącym saksofonem jest soprillo w stroju Es (nazywane tak od 2002 roku, wcześniej nazywany saksofonem sopranissimo). Instrumenty te znajdują zastosowanie w chórach saksofonowych ale powstaje na nie również literatura solowa. Obecnie na świecie jest wykorzystywanych około 30 soprilli i 6 tubaxów.

Saksofon w przeciwieństwie do większości innych instrumentów nie ma swojego, archaicznego poprzednika. Został wynaleziony od razu w swym praktycznie niezmienionym kształcie w roku 1840 przez belgijskiego wytwórcę instrumentów Adolpha Saxa i opatentowany w 1846.

Saksofon w muzyce klasycznej[edytuj]Edytuj

[http://pl.wikipedia.org/wiki/1845 1845] - Georges Kastner - Variations Faciles et Brillante na saksofon solo i Sextour na 2 sopranowe, altowy,

75px-Sopransaxophon

Saksofon sopranowy

basowy i kontrabasowy.Już w cztery lata po wynalezieniu saksofon został użyty jako instrument koncertowyHector Berlioz wprowadza saksofon do swego dzieła chóralnego Chant Sacre. W grudniu tego samego roku zostaje pierwszy raz umieszczony w składzie orkiestry symfonicznej woperze Ostatni król Judei Georges'a Kastnera. W 1845 pierwszy raz i to z wielkim powodzeniem zostaje użyty w orkiestrze marszowej. W 1858 Adolphe Sax zostaje pierwszym profesorem gry na saksofonie w konserwatorium paryskim. Gdy Sax umiera w1894, istnieje już spora literatura muzyczna na saksofon:

a także później:

Saksofon nie jest często spotykany w orkiestrze symfonicznej. Powstało natomiast wiele utworów na ten instrument solo (z akompaniamentem) jak również nakwartet saksofonowy.

Saksofoniści jazzowi[edytuj]Edytuj

Choć saksofon znalazł pewne użycie w muzyce poważnej to jego najszerszym polem zastosowania stała się muzyka jazzowa. Począwszy do czasów ragtime'u, orkiestr Nowego Orleanu, dixieland i swing, a w szczególności be-bopucool jazzu, hard-bopu, free jazzu aż po jazz współczesny stał się instrumentem stale występującym w instrumentarium jazzu. Do najbardziej znanych saksofonistów jazzowych należą: Sidney BechetJohnny HodgesSonny StittBenny Carter,Coleman HawkinsLester YoungBen WebsterDexter GordonCharlie ParkerSonny RollinsJohn ColtraneJoe HendersonJohnny GriffinCannonball AdderleyGerry MulliganStan GetzPaul DesmondPhil WoodsWayne ShorterOrnette Coleman. Znanym saksofonistą polskiego pochodzenia jest norweski muzyk Jan Garbarek.

Saksofon w muzyce rockowej[edytuj]Edytuj

rocku saksofon znalazł ograniczone zastosowanie. Istnieją, co prawda wykonawcy i grupy, które miały saksofon w stałym składzie np. Martin Meredith i Brian Travers (UB40), ColosseumSupertrampThe Soft MachineCaravanGongChicagoFrank ZappaRoxy MusicVan der Graaf Generator i inne, lecz nie mieszczą się one w głównym nurcie tego gatunku muzyki. Także i inne grupy sporadycznie wykorzystywały saksofon jako dodatkowy instrument.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.